26
نوامبر

ایجاد حس تعلق خاطر به خانه در طراحی داخلی با حضور نور

روش های ایجاد ” حس مکان ” در طراحی داخلی

اگر فرد نسبت به محیط خانه خود شناخت کافی داشته باشد و بتواند نیازهای طبیعی خود را برطرف نماید به مرور زمان نسبت به خانه خود احساس تعلق پیدا خواهد کرد. یکی از عوامل کالبدی موثر در ایجاد حس مکان و حس تعلق , نور و چگونگی به کارگیری آن در فضای داخلی است, لذا در ادامه به بررسی نقش نور در طراحی داخلی میپردازیم.

نور در طراحی داخلی

نور طبیعی از پدیده های موثر در روند طراحی داخلی به خصوص فضای خانه است. از سویی نور مصنوعی از اجزای اساسی و ضروری ساختمان است که وظیفه روشن کردن فضا به منظور قابل رویت ساختن آن است , بنابراین نور در قدم اول امکان دیده شدن پدیده ها را فراهم میکند و بدون آن , دیدن اجسام در تاریکی امکان پذیر نیست . هم چنین روشنایی هر فضای معماری باید متناسب با نوع فعالیت هایی تامین شود که در آن جریان دارد.

نور و حس مکان

روشن است که طراحی نور در هر مکان باید با توجه به حس و حال و بار معنایی ویژه ای که از راه عوامل فیزیکی و ذهنی القا می شود,  اجرا گردد. به عنوان مثال در طراحی یک فضای مدرن شادابی و دقت برجسته تر می شود

به منظور دستیابی به فضایی با حس مکان ویژه بهتر است در طراحی روشنایی فضای داخلی با بهره گیری از نور مصنوعی این نکات را رعایت نمود:

فضایی که نور یکنواخت پر شده باشد بسیار خنثی است و اصولا در تاریکی محض فضایی وجود ندارد. بر خلاف این دو ,  فضایی مملو از تضاد و سرشار از نیروهای بصری نیز هست,  بنابر این لازم است از ایجاد نور یکنواخت در طراحی اجتناب کرده و با ایجاد سایه روشن و نورهای مختلف, پیام های بصری نوری به وجود آورید و فضا را جذاب تر کنید برای مثال به جای استفاده از لوسترهایی که کل فضا را به یک میزان روشن می سازند از لوسترهای فروتاب ( حبابهای بازتابنده که نور را به سمت پایین هدایت می کنند) استفاده کرده و بخشی از فضای مورد نظر را روشن نمایید و اجازه دهید بخش هایی از فضا به صورت نیمه تاریک باقی بمانند. برای جلوگیری از تاریکی گوشه ها در فضاهای بزرگ می توانید از نورهای موضعی مانند هالوژن ها بهره بگیرید. استفاده از نور های رنگی نیز در جایی که کار حساس چشمی یا تشخیص دقیق رنگ ها مطرح نباشد مانعی ندارد. این امر به ایجاد تنوع در فضا و طراحی داخلی منجر خواهد شد.

نور صبح در حس پویایی و تلاش روزانه تاثیر زیادی داشته و با کاهش شدت آن در شب,  احساس آرامش پس از یک روز کاری و فعالیت به صورت ناخودآگاه القا می شود.در همین راستا نور مصنوعی نیز می تواند با رنگ ها و جلوه های متفاوت خود باعث تغییر چهره یک مکان شود,  از این رو می توان با ایجاد تغییر در شدت روشنایی و نحوه تابش آن , عرصه هایی از نور و تاریکی را در خانه فراهم آورد که این امر منجر به ایجاد تغییر در حال و هوای فضا می شود.

چشم انسان به طور طبیعی عادت دارد که در بالای سر,  نوری شدیدتر و در پایین نوری ضعیف تر ببیند. به همین دلیل برای نورپردازی دیوارها به جای قرار دادن منابع نور در پایین دیوار, بهتر است دیوارکوب های قابل تنظیم را در بالاترین نقطه دیوار و نزدیک به سقف قرار داده و جهت تابش آنها را به سمت پایین تنظیم کنید.

به طور کلی می توان گفت که چشم انسان عادت دارد فضاهای بسیار روشن را با نور سرد و فضاهای کم نور را با نور گرم ببیند.این امر نشان دهنده رابطه شدت نور و دمای حسی فضا است, به همین علت بهتر است فضاهای وسیعی را که نیازمند نور زیادند با منابع نور سرد(مهتابی) و فضاهای کوچکتر را که بیشتر برای دورهم جمع شدن و ایجاد محیط صمیمی مدنظر هستند و در آنها فعالیت بصری دقیقی صورت نمیگیرد را با منابع نوری گرم تر (آفتابی) نورپردازی کرد.

هم چنین به وسیله نورپردازی می توان فضایی را وسیع تر و یا کوچکتر نشان داد.فقط کافی است نور پردازی ها را بر روی دیوارها و کنج های محیط اعمال کنید, به این ترتیب اطراف محیط روشن تر از مرکز شده و بزرگ تر جلوه میکند و برعکس برای کوچکتر نشان دادن فضا ی بزرگ می توان از لوستر در مرکز فضا استفاده کرد و کنج ها و دیوارها را تاریکتر نگه داشت.

انسان برای بهتر دیدن اشیا نیازمند مقداری تضاد بین شی و زمینه است. فضایی که همه اشیا آن رنگ و روشنایی یکسان داشته باشند خسته کننده و آزار دهنده است. ایجاد این حالت با نور مصنوعی فضا را به وضعیت طبیعی نور روز نزدیکتر می کند ,  بنابر این طراح با استفاده از رنگها و یا روشنی-تیرگی و ایجاد تضاد نوری می تواند محیط را خوانا و جذاب تر نماید.

نقش نور پردازی در طراحی داخلی

نورپردازی مناسب می تواند عامل تقویت کننده هویت یک مکان و ارتقا شخصیت ویژه آن محسوب شود, لذا یکی از عوامل بسیار مهمی که سبس می شود انسان با قرار گرفتن در برخی از فضاها احساس شادی کند و بیشترین لذت را از بودن و ماندن  در آن محیط ببرد و یا برعکس در فضاها و مکان هایی غمگین , دلمرده , افسرده و بی قرار شود با اصل مهم نور و نورپردازی ارتباط دارد از این رو حضور نور طبیعی در محیط و به کارگیری روش های صحیح نور پردازی مصنوعی در ایجاد حس مکان و حس تعلق به ویژه در محیط خانه موثر است.بنابر این با رعایت نکاتی می توان فضایی با حس مکان منحصر به فرد فراهم نمود زیرا طراح داخلی گذشته از آنکه با ایجاد تقارن ,تناسب و… احساس رضایت و آرامش را برای کاربران به وجود می آورد با رعایت اصول نور پردازی و استفاده صحیح از نور طبیعی حس تلق خاطر نسبت به محیط را برای افراد فراهم میکند.

منبع: ماهنامه منزل-شماره ۱۰۸

خانه, طراحی داخلی, نور طبیعی, نورپردازی